Στο προηγούμενο post έκανα μια σύντομη αναφορά στο πολύ προχωρημένο σύστημα επαγγελματικής εκπαίδευσης που έχουν οι Eλβετοί (Vocational Education & Training - VET).
Μας είναι τόσο πολύ άγνωστο - αλλά είναι τοσα πολλά αυτά που μπορουμε να μάθουμε από αυτό!
Η Ελβετία λοιπόν διαθέτει ένα από τα πιο αποτελεσματικά συστήματα Επαγγελματικής Εκπαίδευσης στην Ευρώπη. Βασικό χαρακτηριστικό του ελβετικού μοντέλου είναι η στενή σύνδεση της εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας, καθώς οι μαθητές έχουν τη δυνατότητα να αποκτήσουν τόσο θεωρητικές γνώσεις όσο και πρακτική επαγγελματική εμπειρία, από νωρίς (αν βαριέστε να διαβάσετε τα παρακάτω, δείτε εδώ ένα συντομο βίντεο που τα εξηγεί ωραία).
Oι Ελβετοί το λένε και Dual System, διότι συνδυάζει την εκπαίδευση σε επαγγελματική σχολή με την πρακτική άσκηση σε μια επιχείρηση.
Το vocational training ξεκινά συνήθως μετά την ολοκλήρωση της υποχρεωτικής εκπαίδευσης, περίπου στην ηλικία των 15 ετών, και υπολογίζεται πως περισσότερα απο τα 2/3 των μαθητών της χώρας το παρακολουθούν.
Τα παιδιά περνούν ένα μέρος της εβδομάδας στο (ας το πούμε) επαγγελματικό λύκειο, όπου αποκτούν τις θεωρητικές και γενικές γνώσεις. Το υπόλοιπο μέρος της εβδομάδας το περνούν σε μια επιχείρηση, όπου εφαρμόζουν στην πράξη όσα μαθαίνουν.
Με αυτόν τον τρόπο, η εκπαίδευση συνδέεται άμεσα με τις πραγματικές ανάγκες της αγοράς! Τι το απλούστερο & το ωραιότερο?
Τα παιδιά μπορούν να επιλέξουν μέσα από ένα ευρύ φάσμα ειδικοτήτων (240 διαφορετικά προγράμματα!) όπως η μηχανική, η πληροφορική, το εμπόριο, η υγεία, ο τουρισμός, η διοίκηση επιχειρήσεων, οι κατασκευές κλπ. Η διάρκεια της βασικής επαγγελματικής εκπαίδευσης είναι συνήθως δύο έως τέσσερα χρόνια, ανάλογα με την ειδικότητα και το επίπεδο του προγράμματος.
Καταλυτικό ρόλο φυσικά παίζει η εμπλοκή των επιχειρήσεων και των επαγγελματικών οργανώσεων (τύπου ΣΕΒ, ΕΕΝΕ, Επιμελητήρια, κλπ).
Οι επιχειρήσεις δεν λειτουργούν απλώς ως χώροι πρακτικής άσκησης, αλλά αποτελούν βασικούς εταίρους του συστήματος. Συμμετέχουν στη διαμόρφωση των προγραμμάτων σπουδών, στην εκπαίδευση των μαθητευομένων και στην αξιολόγησή τους. Έτσι, οι δεξιότητες που αποκτούν οι μαθητές είναι άμεσα συνδεδεμένες με τις απαιτήσεις και τις εξελίξεις της αγοράς εργασίας!
Τα παιδιά που ολοκληρώνουν το VET μπορούν να αποκτήσουν υψηλότερα επαγγελματικά προσόντα ή να συνεχίσουν σε ανώτερη επαγγελματική ή/και ακαδημαϊκη τριτοβάθμια εκπαίδευση. Μπορουν δηλαδή να συνδυάσουν την άμεση ένταξη στην αγορά εργασίας με περαιτέρω ακαδημαϊκές σπουδές & επαγγελματική εξέλιξη, ή ακόμη και αλλαγή καριέρας.
Η επιτυχία του ελβετικού μοντέλου VET οφείλεται φυσικά στην ισχυρή συνεργασία μεταξύ κράτους, εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και επιχειρήσεων - και εδω είναι που εμείς οι Ελληνες γελάμε δυνατα….
Εμείς όμως δεν είμαστε που γκρινιάζουμε καθημερινά για την έλλειψη τεχνικού προσωπικού; Εμείς δεν λέμε ότι το πρόγραμμα σπουδών σε σχολεία και πανεπιστήμια απέχει από τις πραγματικές ανάγκες της αγοράς εργασίας;
Αν λοιπόν θέλουμε όμως να φέρουμε το ελληνικό σχολείο στο σήμερα, να ο δρόμος! Μετά τους Φινλανδούς (the JOPO effect) μας τον έχουν ετοιμάσει και οι Ελβετοί! Αλλο που κάνουμε πως δεν τον βλέπουμε…
Aλλά εμείς στον Kosmos θα τον δούμε! Stay tuned.